Start » Bijgerechten » sambal goreng tempeh kering

sambal goreng tempeh kering

Dit bijgerecht doet het hier thuis bijzonder goed als snack (waar niet?). Het smaakt naar tempeh (duh!) is een beetje krokant, zoetig en ook een beetje pedis. Tenminste, zo maak ik het. Er zijn ook varianten die non-pedis zijn en erg zoet. Ken wel, maar niet mijn smaak.

Tot mijn groot verdriet lukt het maar niet mijn zus blij te maken met dit gerecht. Elke keer dat ik iets lekkers heb gemaakt met tempeh laat ik ’t haar proeven maar tot nu toe zonder succes. Ze vindt het maar niks.
“Hier Iempie, moet je proeven.”
“Wat is dat?”
“Lekker. Met tempeh.”
“Neu, dat hoef ik niet.”
“A joh, proberen!”
En daar neemt ze dan een muizenhapje, heel voorzichtig. Ze proeft, ze proeft, ze kijkt mij aan, trekt een vies gezicht en schudt haar hoofd.
“Nee,” zegt ze, “niet lekker.”
Ook haar man moet van mij per se proeven. Hij ook voorzichtig happen.
“Hmmm,” oordeelt hij een paar tellen later, “het is niet echt vies of zo…”
“Djeezus, Geor,” ik moet zuchten, “Niet Echt Vies?! Man, het is hartstikke lekker!”
Hij zoekt steun bij mijn zus, zij schudt nog maar eens met haar hoofd.
“Wij houden nou eenmaal niet zo van tempeh,” zegt hij schouderophalend. Het klinkt verontschuldigend, zoiets als: ‘Jij kan heus wel koken hoor Sjoerd, het ligt aan ons, niet aan jou.’

Barbaren zijn het! Hoe bestaat het dat iemand mijn geweldige Tim P. niet lekker vindt?
En daar sta ik dan, beteuterd, met een grote bak sambal goreng tempeh kering in mijn handen. Moeten Lientje en ik die helemaal zelf leegeten. Balen.

Nou, Sjoerd, klaar nu met klagen, vertel de mensen liever wat ze allemaal nodig hebben om die Goddelijke Snek van jou te maken.
(Grrrr…)

1 plak tempeh van de toko (of supermarkt, kan ook)

Boemboe:
iets meer dan een kwart theelepel zout
1 sjalotje (ca 35 gram )
2 teentjes knoflook
halve theelepel laos
1 theelepel asem (keukentamarinde, in potjes te koop)
halve theelepel trassie
anderhalve theelepel sambal oelek (mag natuurlijk ook minder, of meer)

Overige ingrediënten:
100 gram water
30 gram gula djawa
15 gram kristalsuiker
2x een handjevol gebakken uitjes
1 rode lombok
1 theelepel ketjap manis

*

Stap 1
Tempeh in strips snijden en lichtbruin, krokant frituren (olie op 180 graden). Uit laten lekken in een vergiet met keukenpapier.

verpakte tempeh
Tempeh, lekker en ook nog ‘ns gezond.

tempeh in plakjes gesneden
Tempeh in plakjes gesneden.

tempeh in strips gesneden
Tempeh in strips gesneden.

tempeh strips gefrituurd en rauw
Tempeh nr. 1 is al in de frituur geweest, nr. 2 moet nog.

Stap 2
Lombok in heet (gekookt) water leggen gedurende 5 minuten – hij moet wel helemaal onder trouwens. Daarna afspoelen met koud water, steeltje verwijderen en de lombok in kwart ringetjes snijden.

Note: de reden dat lombokje eerst in heet water moet dobberen, is dat de buitenkant zacht moet worden. Niets zo irritant als harde hele, halve of kwart ringetjes lombok door het eten. Althans, ik vind dat irritant. Jij misschien niet.

Stap 3
Alles voor de boemboe fijnmalen/fijnwrijven in de blender/cobek.

Stap 4
Boemboe fruiten in 3 eetlepels olie gedurende 3 minuten, gas niet te hoog want de boemboe mag niet spetteren. Vervolgens ketjap toevoegen, goed vermengen en dan gas uit. Schep vervolgens de gefrituurde tempeh-strips door de boemboe en bewaar alles even op een bord.

Stap 5
Giet 100 gram (ml, whatever) water in de schone wadjan en voeg de gula djawa en kristalsuiker toe. Breng het langzaam (af en toe roeren) aan de kook en wacht totdat je een stuk of zes grote bellen (ongeveer zo groot als je oogbal) tegelijkertijd ziet verschijnen. Zet dan het gas hoger (grote pit, standje kwart-hoog) en schep de tempeh er doorheen totdat de suikermassa helemaal opgenomen en goed verdeeld is door de tempeh. Dit laatste (ik bedoel vanaf het moment dat je het gas hoger zet) mag niet langer duren dan een minuut omdat anders de suiker te hard wordt of, erger nog, verbrandt. Schep vervolgens de tempeh in een grote bak.

Note: onderstaande foto laat zien dat het water/suiker-mengsel gaat bubbelen. Het moment dat je de tempeh toevoegt, moet wel een beetje goed gekozen worden; wanneer de bubbeltjes nog maar klein zijn, is het mengsel nog te waterig en als je dan de tempeh zou toevoegen, wordt de tempeh slap want teveel vocht (tempeh is een vreselijke spons, al is die eigenschap een beetje verloren gegaan door het frituren).
Echter, als de bubbels debiel groot zijn, betekent dat dat het mengsel al bijna helemaal versuikerd en te stroperig is geworden om de tempeh er nog makkelijk doorheen te kunnen scheppen.

Het proces tijdens het verhitten, verwoord in 3 simpele stappen, gaat eigenlijk als volgt:
1. het water verdampt en de suiker smelt
2. de suiker gaat karameliseren
3. de gekarameliseerde suiker wordt keihard en is niet meer geschikt voor consumptie

Het moment dat de tempeh moet worden toegevoegd zit tussen 1 en 2 in. De truc is namelijk dat je ervoor zorgt dat het karameliseren voor het grootste gedeelte plaatsvindt op de tempeh – dan krijg je een mooi, gesuikerd laagje.
En om te voorkomen dat de tempeh de laatste stap van het proces meemaakt (het keihard worden van de suiker), mag het omscheppen nadat je het gas hoger hebt gezet en de tempeh hebt toegevoegd niet langer duren dan een minuut. En dan ook meteen uit de pan halen die tempeh.

gula djawa en suiker siroop  in wording
Die ene grote bubbel rechtsboven is een teken dat je bijna de tempeh kunt toevoegen. Als je nu nog even wacht, zie je meer en meer van die grote bubbels verschijnen (niet op de foto natuurlijk, maar in het echt), op dat moment moet je wachten.
(En vraag mij niet hoe die rode pijl in mijn wadjan is terechtgekomen…)

gula djawa siroop krijgt griezelig grote kleverige bubbels 618
Ai-ai-ai, te lang gewacht! Deze bubbels zijn veel te groot, nu is het al teveel versuikerd. Weggooien en opnieuw beginnen.

Stap 6
Je hebt aan het einde van stap 5 de tempeh al in een grote bak of kom gemikt. Schep nu de gebakken uitjes en kwart ringetjes lombok er nog even doorheen (voorzichtig want de tempeh mag niet in stukken breken) en serveer het dan op een bord. Hatsikidee, lekker snoepen! (Behalve dan voor mijn zus en haar man.)

sg tempeh kering
L.E.K.K.E.R.

33 reacties

  1. net tempeh gehaald en gaat het proberen 😀 ziet er zo lekker uit!!

  2. Ziet er lekker uit op foto 6, Sjoerd. Is de tempeh na het suiker/water-bad plakkerig van aard of vochtig/nattig? Hoe zou je deze omschrijven?

    • Jos, vochtig is niet helemaal goed gelukt, plakkerig en nog een beetje krokant is wel helemaal goed gelukt. En je begrijpt natuurlijk wel dat mijn baksel al-tijd goed gelukt is…
      😉

  3. Ik heb dit een keer gegeten met een soort groene noten/bonen (of iets dergelijks) er door heen, weet jij misschien welke dit zijn want ik vond dat namelijk erg lekker! 🙂

  4. Hey!
    Dit lijkt mij nou een leuk recept om te gaan koken met de familie.
    Klein vraagje, voor hoeveel personen is dit recept?
    Groetjes,
    Maartje

    • Hey, you!

      Het is een soort snack, Maartje. En als het niet gegeten wordt als snack, fungeert het als bijgerecht. Dan kan het voldoende zijn voor 8 personen. Maar, ik ken mensen die in hun eentje een hele zak kroepoek leeg eten en als er ook zo een bij jou aan tafel zit, is die sg tempeh kering wellicht niet eens voldoende voor 2 personen.

      Anyway, bij mij thuis is het genoeg voor 8 personen omdat ik ze ook nog vol prop met debiel veel andere bijgerechten…
      Je moet het gewoon uitproberen, da’s het beste. (Indo’s doen niet aan “voor hoeveel personen is dit?” Wij maken gewoon veeeeel!)

      Grrrroet van Sjoerd

  5. Foto

    Hallo Sjoerd, na de Babi Ketjap avonturen moet ik je nog even zeggen, dat ik nu eindelijk de sambal tempeh heb kunnen maken, dankzij jou, die ik nooit in de boeken had kunnen vinden. Ik maakte altijd een sambal tempeh met kokos, ook
    lekker, maar dit recept is nu mijn favoriet ! Dat bellen tellen vergt nogal wat geduld, en het goede moment was toch
    iets te vroeg gekozen (de suiker was niet à point verhard), maar de volgende keer zal het perfect zijn. Bedankt, Peet

    • Hallo Peter,

      Als de tempeh te vroeg in de wadjan wordt gekieperd, kan dat soms verholpen worden door het vuur iets hoger te zetten dan je normaal gesproken zou doen. Maar dat luistert erg nauw qua tijdsduur want de suiker kan erg snel verbranden (en onprettig hard worden) op die manier.

      Het is eigenlijk een kwestie van oefening en kunst. Het allerbelangrijkste is de smaak, vind je ook niet?

      Grrrroet van Sjoerd

      • Ja de smaak is no. 1 maar de beet komt er vlak achteraan.
        Ik begrijp, dat jij geen grote visliefhebber bent, maar het verschil in beet tussen een bevroren tong
        en een verse is fundamenteel. (dwz als ze gebakken zijn). Dus ik oefen hard op de knapperigheid van die heerlijk smakende Sambal Tempeh!
        Gr. Peet

  6. Foto

    Pfoe, dat met die belletjes is zenuwslopend, hoor Sjoerd: Ja, nu, nee, wacht, nog effe, nu dan? Nog effe, allez, plons, daar gingen ze…. Man, zweetpareltjes op het kale bolletje, hoor…
    Eindresultaat: beetje crunch nog, zoet met genoeg pit. Mede dankzij jouw beruchte verzopen lombokje…grinnik..
    Ook deze houd ik er weer in. Veel en veel lekkerder dan ik hem ooit gemaakt, laat staan gekocht heb!

  7. Foto

    Een woord, verrukkelijk! Gelijk goed gelukt. Ps, het was de eerste keer dat wij dit hebben gemaakt 🙂

  8. Eindelijk een goed recept en duidelijk. Ik smul mijn vingers erbij op

  9. Foto

    aduh lekker deze! En weer gelukt ook dank voor je recept.

  10. Hoi Sjoerd,
    Wij hebben vandaag de toemis boontjes, sambal goreng telor en daging sapi roedjak gegeten. Werkelijk verrukkelijk! Met kerst krijgen we eters en dan wil ik er nog een paar gerechten bijmaken, waaronder de sambal goreng tempeh. De rest maak ik allemaal de dag ervoor al klaar. Kan dat ook met dit gerecht. Is het dan nog krokant de volgende dag? Ik hoor het graag.
    In ieder geval bedankt voor de heerlijke recepten.

    • Hallo Maya,

      bij mij is de sg tempeh de volgende dag nog wel een beetje krokant, maar dat wil niet zeggen dat het bij iedereen zo is…
      (bewaren, als ’t helemaal is afgekoeld, in een tupperware-achtig bakje helpt)

      Het goede nieuws echter is dat de smaak alleen maar beter wordt.

      Aan dit antwoord heb je natuurlijk helemaal niks, maar het was wel even gezellig.
      😉

      Grrrrroet van Sjoerd

      • Haha, ja hoor, daar heb ik wel wat aan. Omdat het allemaal zo precies komt met de timing heb ik mijn man al opgedragen om het te gaan maken 🙂 dan weten we tenminste aan wie het ligt als het fout gaat.
        Ik laat je later nog weten of het gelukt is.

  11. Hoi Sjoerd,
    Wat een lekker eten allemaal en wat schrijf je leuk! Wanneer komt je eerste boek uit?
    Ik heb vanmiddag dit gerecht staan maken, voor morgen alvast, want we krijgen eters.
    Moest natuurlijk wel geproeft worden…fout! Want nou moet ik morgen weer helemaal naar de toko in de stad om nieuwe tempeh te halen. ’t Was in ieder geval om je vinger bij af te likken, blij blij blij

  12. Ik ben al tijden op zoek naar het recpt van krokante hete schoenveters….
    Hehe eindelijk… gefrituurde tempeh in hete saus
    Ik klink als een barbaar, vroeger woonde naast mij een indonesische dame met haar dochter. Ze was de dochter van een dorpshoofd uit blitar…als kinderen stonden we altijd op het balkon geklommn te kijken wat ze kookte.. vroeg in de ochtend al… mmm oma wat maak je . Oma kasina meier voerde ons van alles… soms tot wanhoop van de onderwijzer… we waren gek op gebakken knoflookstukjes… je bracht mijn herinneringen terug…
    Ik heb nu weer een verre buurvrouw met indische vader… hier in den noordhollandse polder vergeet je het soms gewoon… ik moet weer eens naar de toko in alkmaar of den helder. Helaas zijn die in schagen en annapaulona gesloten…
    Dank je…. voor de glimlach die je tecepten geven… ik heb ook veel pret op je persoonlijke noten

  13. Dank je wel Kokkie Slomo, je maakt onze keuken en eettafel een stukje vrolijker!

Reageer

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

Spam controle * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.